Zaburzenia emocjonalne i przystosowawcze u małych dzieci

Zaburzenia emocjonalne i przystosowawcze są to bezpośrednie i na ogół przemijające reakcje sytuacyjne u niemowląt i u dzieci do 5 r. życia, występujące w odpowiedzi na niekorzystne warunki środo­wiskowe.

Zaburzenia emocjonalne. Przyczyną ich jest z reguły zła at­mosfera domu, która nie zapewnia dziecku spokoju i poczucia bezpie­czeństwa, a także nadmiernie lękowa i zbyt opiekuńcza lub odrzucają­ca emocjonalnie postawa matki.

Obj a wy. Zaburzenia emocjonalne u dzieci do 5 r. życia przejawia­ją się głównie zwiększoną reaktywnością układu wegetatywnego, a niekiedy nawet i zakłóceniami pracy poszczególnych narządów. U dzie­ci zdrowych fizycznie i rozwiniętych dobrze umysłowo stwierdza się brak apetytu, wymioty, biegunki, zaparcia, zaburzenia snu (trudne i długie zasypianie, powierzchowny, krótki lub przerywany sen), lęki i krzyki nocne itp. Do tych objawów dołączają się rozmaite reakcje emocjonalne, jak płaczliwość, napady lęku w dzień, z niepokojem ru­chowym, płaczem, zblednięciem skóry twarzy, rozszerzeniem źrenic, przyspieszoną akcją serca, popuszczaniem moczu lub kału „itp. Mogą też pojawić się napady złości i agresji, najczęściej połączone z krzy­kiem, tupaniem, pluciem, próbą podrapania lub bicia rodziców czy sa­mego siebie, uderzaniem głową o ścianę lub podłogę – w odpowiedzi na zakazy. U niemowląt i 2-, 3-letnich dzieci występuje także zanoszenie się (napady afektywnego bezdechu) pod wpływem błahego bodźca zewnętrznego: przy nasilonym płaczu dziecka dochodzi do przedłużonego wdechu z charakterystycznym tzw. pianiem. Na szczycie wdechu dochodzi zwykle do zatrzymania oddechu z sinicą, a nawet z drgawkami mięśni twarzy.

Leczenie. Zaburzenia emocjonalne ustępują zwykle bez leczenia, jeśli rodzice względnie szybko skontaktują się z lekarzem i uregulują swe wzajemne układy domowe, do czego niekiedy potrzebna jest po­moc poradni rodzinnej. W przeciwnym razie emocjonalne, proste reak­cje dziecka ulegają wzmocnieniu i z czasem mogą stać się zalążkiem reakcji nerwicowych i nerwic.

Zaburzenia przystosowawcze są spowodowane najczęściej sytua­cją urazową, np. naglą rozłąką z matką i zmianą środowisk^, jak od­danie dziecka do żłobka (zwłaszcza tygodniowego), do przedszkola lub szpitala, do Domu Dziecka itp.

Objawy. U dzieci pozbawionych nagle opieki matki może wystą­pić tzw. „zespół rozłąki” (choroba sieroca), w którym wy­różnia się 3 fazy. zależne od czasu trwania rozłąki. I faza — prote­stu – dziecko szuka matki, jest pełne niepokoju i nieustannego pła­czu. Faza II- rozpaczy – narasta apatia bądź pobudzenie psy­choruchowe. niechęć do nawiązywania kontaktów społecznych, zabu­rzenia snu i łaknienia, odrzucanie podawanych mu zabawek. W fa­zie III następuje rezygnacja, zobojętnienie, pojawiają się cechy autystyczne – formy samozaspokojenia w postaci ssania palca, monotonnego kiwania się na boki lub do przodu, masturbacji, izolacji od otoczenia, braku zainteresowania czymkolwiek przy braku płaczu i braku kontaktu słownego.

Przy objawach „zespołu rozłąki” dziecko powinno jak najszybciej (już w I fazie) wrócić pod opiekę matki lub przynajmniej widywać ją często, jeśli np. przebywa dłużej w szpitalu. W sytuacjach, gdy powrót matki jest z różnych względów niemożliwy, dzieckiem powinna opieko­wać się inna, znana mu osoba, która potrafi zastąpić matkę, gdyż na­rastające objawy „zespołu rozłąki”, zwłaszcza fazy III, stają się już nieodwracalne.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.