Stany biegunkowe

Biegunki ostre u „starszych niemowląt” i dzieci w wieku przed­szkolnym są głównie wywoływane przez bakterie — pałeczki czerwon­ki (Shigella) oraz różne szczepy salmonelli (Salmonella), wykazujące własności chorobotwórcze także u dorosłych. Głównym źródłem zaka­żeń są „brudne ręce” osoby pielęgnującej, zanieczyszczona woda, brudne świeże jarzyny (sałata, rzodkiewka, surowa marchew), brudne skorupki jaj.

Przy tzw. „masywnym” zakażeniu (duże ilości połkniętych drob­noustrojów) objawy chorobowe mogą być bardzo burzliwe, aż do utra­ty przytomności i drgawek, a w stolcach z reguły występuje świeża krew, śluz i ropa.

Celiakia, czyli glutenozależna choroba trzewna. Przyczyną tej choroby jest zanik śluzówki jelit pod wpływem białek zbóż, tzw. glute­nów. Następstwem są tzw. zaburzenia wchłaniania jelito­wego prowadzące do zahamowania rozwoju fizycznego dziecka.

Objawem choroby są przewlekłe biegunki. Kał jest półpłynny, obfity, zawiera niestrawionę części pożywienia (np. marchew), jest często odbarwiony i lśniący (duża domieszka tłuszczów). W zaawanso­wanej, wstępnej fazie choroby, zazwyczaj u dzieci kilku- lub kilkunastomiesięcznych, zwraca uwagę duży „rozdęty” brzuch, chude kończy­ny oraz zmiana usposobienia dziecka — staje się ono niechętne, prze­staje się bawić i śmiać, traci apetyt.

Leczenie jest szpitalne. Niezbędne jest wykonanie wielu ba­dań. Po ustaleniu rozpoznania dziecko leczone jest dietą bezglu­tenową, a często i dodatkowo mieszankami mlekozastępczymi. Dieta bezglutenowa musi być stosowana przez wiele lat, aż do osiągnięcia pełnego rozwoju fizycznego. U dzieci, które były leczo­ne we wstępnym okresie choroby dietą bezglutenową, a następnie le­czenie to przerwano, „gdyż już jest dobrze”, może dojść bądź do na­wrotu objawów choroby, bądź do zahamowania rozwoju fizycznego, zwłaszcza wzrostu.

Alergia na białka mleka. Wcale nierzadką przyczyną prze­wlekłych dolegliwości ze strony układu trawienia, a zwłaszcza prze­wlekłych biegunek jest alergia na mleko, a właściwie na białka mle­ka: kazeinę, laktoalbuminę, laktobetaglobulinę.

Zła tolerancja mleka występuje zazwyczaj u dzieci z rodzin dotknię­tych „skazą alergiczną”. Dzieci te często cierpią w okresie później­szym na alergie skórne i alergiczną dychawicę oskrzelową. Zła tole­rancja mleka ujawnia się zazwyczaj w 2 —6 miesiącu życia, a objawy jej u większości dzieci dotkniętych tą nietolerancją ustępują samoist­nie w tzw. wieku poniemowlęcym, tj. do 18 miesiąca życia.

Objawy złej tolerancji mleka mogą przebiegać łagodnie — w po­staci okresowych wymiotów, wzdęć, okresowych biegunek, mogą być jednak bardzo burzliwe, do złudzenia przypominając stan zatrucia w przebiegu biegunki zakaźnej.

Rozpoznanie ustalane jest zazwyczaj na podstawie obserwacji zachowania się dziecka przy karmieniu mlekiem i po zastosowaniu diety bezmlecznej bądź tzw. mieszanek mlekozastępczych.

Leczenie polega na stosowaniu diety ze „sztucznego mie­li a” (roztwory soi łub mięsa) lub też tzw. mieszanek mlekoza­stępczych, w których białka mleka zastąpione są aminokwasami (np. preparat Nutramigen). Ten specjalny sposób żywienia należy sto­sować tak długo, jak długo utrzymuje się alergia jelitowa na mleko. Próby ponownego wprowadzania mleka do diety dziecka muszą być podejmowane ostrożnie (np. zaczynać od łyżki mleka i codziennie daw­kę podwajać).

Biegunki w toku mukowiscydozy są konsekwencją uszkodzenia trzustki w przebiegu tej choroby. Dziecko mimo dobrego łaknienia nie przybywa na wadze z powodu złego trawienia pokarmów.

Leczenie polega na stosowaniu preparatów trzustki (najlepiej w formie granulowanej) oraz diety, w której zastępuje się tłuszcze zwie­rzęce olejami roślinnymi.

Biegunki związane ze złą tolerancją cukrów. Cukry złożone, także laktoza zawarta w mleku, cukier trzcinowy, czyli sacharoza, oraz maltoza powstająca ze skrobi — z mąki, aby mogły być prawidło­wo przyswojone (wchłonięte) muszą być uprzednio strawione w jelicie cienkim przez odpowiednie enzymy. W razie braku tych enzymów (tzw. disacharydaz, do których należy laktaza, sacharaza, maltaza) cukry złożone nie zostają przyswojone. Przedostają się do jelita grube­go i tam ulegają pod wpływem bakterii i drożdży fermentacji. Prowa­dzi to do biegunki (kwaśnej, pienistej) połączonej często z oddawa­niem dużych ilości gazów i wzdęć. Wrodzony brak enzymów najczęściej dotyczy sacharazy i maltazy, wtórny — i ten najczęściej występuje — laktazy, co jest następstwem uszkodzenia ściany jelita cienkiego przez gluteny, wirusy, a także przez bakterie lub pasożyty.

Zła tolerancja cukrów nie jest objawem groźnym. Stanowi ona ra­czej przykrą dolegliwość i nie odbija się w istotny sposób na rozwoju fizycznym dziecka.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.