Ostre biegunki zakaźne

Ostre biegunki zakaźne występujące w pierwszym półroczu życia mogą być wywołane nie tylko przez bakterie powodujące tego rodzaju objawy u dzieci starszych i u ludzi dorosłych, lecz także przez całą grupę bakterii dla dzieci starszych i ludzi dorosłych nieszkodli­wych. Z tego względu rodzice i opiekunowie niemowlęcia muszą szcze­gólną uwagę poświęcać przestrzeganiu zasad higieny, aby ochronić dziecko przed możliwością zakażenia (czystość pożywienia, smoczka, butelki, pieluszek, wody do kąpieli, mieszkania i in.). Częstość zakaź­nych biegunek jest w omawianym okresie życia bardzo znaczna, stąd też problem ten ma duże znaczenie społeczne.

Do bakterii wywołujących ostre biegunki w pierwszym półroczu ży­cia należą: niektóre tzw. chorobotwórcze szczepy pałeczki okrężnicy (Escherichia coli), pałeczki z grupy Salmonella (S. enteritidis, S. typhimurium, S. agona i in.), pałeczki z grupy Klebsiella i szereg innych bakterii Gram-ujemnych. Pałeczki Shigella atakują dzieci w tym wie­ku rzadko: wywołują one czerwonkę raczej u niemowląt starszych i dzieci w wieku przedszkolnym. Podobnie pałeczki duru brzusznego {Salmonella typhi) i duru rzekomego (Salmonella paratyphi) występują przede wszystkim u dzieci starszych. Przyczyną biegunki u niemowląt mogą być także bakterie należące do grupy Gram-dodatnich, np. gronkowcowe. Zdarza się to jednak nieczęsto i tylko przy masywnym zaka­żeniu — biegunka w toku zakażenia uogólnionego gronkowcowego czy rozmnożenia się gronkowców na skutek zniszczenia normalnej „fizjologicznej” flory bakteryjnej w czasie doustnego leczenia antybio­tykami nie działającymi na gronkowce.

Do bardzo częstej, jeszcze w Polsce niedostatecznie docenianej przy­czyny ostrych biegunek zakaźnych należą zakażenia wirusowe, zwłaszcza tzw. rota wirusem.

Objawy. Ostra biegunka zakaźna zaczyna się przeważnie gorączką i wymiotami. Następnie, a niejednokrotnie i równocześnie, wystę­puje biegunka, wzdęcie i bóle brzucha oraz niechęć do jedzenia. Stol­ce mogą być wodniste, często zmieniają barwę na zieloną lub są odbarwione. W stolcach zawarta może być domieszka śluzu, krwi i ropy.

Przebieg choroby zależy od: 1) odporności niemowlęcia (np. nie­mowlęta karmione piersią lżej chorują), 2) liczby drobnoustrojów, ja­kimi zostało zarażone dziecko, i 3) od rodzaju drobnoustrojów.

Lekki przebieg określany jest jako niestrawność, czyli dyspepsja. Ciężki przebieg, gdy występują objawy odwodnie­nia, zatrucia toksynami bakteryjnymi i kwasica, nazywany jest ze­społem toksycznym lub toksykozą. Wystąpienie objawów odwodnienia, zatrucia (narastający stan utraty przytomności) i kwa­sicy (głęboki przyspieszony oddech nasuwający nieraz przypuszcze­nia niewydolności oddechowej) stanowią zagrożenie życia. Niemowlę wykazujące tego rodzaju objawy powinno być jak najszybciej prze­wiezione do szpitala.

Leczenie ostrej biegunki zakaźnej u niemowlęcia polega na stoso­waniu leczenia farmakologicznego, dietetycznego i wyrównującego za­burzenia wodno-elektrolitowe i kwasicę.

Leczenie farmakologiczne polega na stosowaniu leków za­bijających bakterie na terenie przewodu pokarmowego, dających duże stężenie w świetle przewodu pokarmowego. Należy tu: furazolidon, biseptol, sulfaguanidyna, negram. Antybiotyki są podawane tylko wte­dy, gdy z biegunką współistnieją inne choroby (zapalenie uszu, zapale­nie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) lub też, gdy bakterie wyhodowane z kału wykazują oporność na stosowane leki.

Leczenie dietetyczne ostrej biegunki u niemowlęcia polega na zastosowaniu tzw. „przerwy wodnej”, czyli głodówki, w czasie której przez 6 do 24 godz. dziecko nie otrzymuje mleka ani in­nych pokarmów (zwłaszcza białkowych), a jedynie jest obficie pojone. W tym czasie należy podawać dziecku tzw. „płyn do nawadnia­nia doustnego” (zob. niżej) i marchwiankę. Marchwiankę sporządza się ze starej marchwi wyhodowanej na działce nie nawożo­nej sztucznymi nawozami. Po godzinnym gotowaniu marchew „prze­ciera się” w mikserze, rozcieńcza wodą tak, aby po odstaniu 1/3 stano­wił osad marchwiowy, słodzi się glukozą (jedną łyżeczkę na 100 ml płynu) i dodaje szczyptę soli.

Po okresie „przerwy wodnej” (który nie powinien trwać dłużej niż 24 godz.) stopniowo wprowadza się mieszankę mleczną bez mąki — najlepiej Bebiko 1 — tak aby w ciągu trzech dni zapotrzebowanie ener­getyczne dziecka było w pełni pokryte mlekiem. Następnie zmienia się rodzaj mieszanki na właściwy dla wieku (np. Bebiko 2) i stopniowo wprowadza (w zależności od wieku dziecka) normalne pożywienie: zu­pę jarzynową, żółtko, mięso i inne dodatki.

Przez cały okres leczenia dietą można stosować tarte jabłko z niewielką ilością glukozy lub cukru.

Wyrównywanie zaburzeń wodno – elektrolitowych i kwasicy. W ostrej biegunce u dzieci starszych i niemowląt w do­brym stanie ogólnym w warunkach domowych jest stosowany „płyn do nawadniania doustnego”. Płyn ten można sporządzić sło­dząc 100 ml wody przegotowanej jedną łyżeczką glukozy i’dodając szczyptę soli: Produkowany w Polsce preparat. Gastrolit zawiera właś­ciwe ilości glukozy, soli i kwaśnego węglanu sodu (sody). Jeden taki proszek należy rozpuścić w 200 ml przegotowanej wody i płynem tym poić dziecko w ciągu dnia. (Uwaga – nie wolno niemowlęciu z bie­gunką podać tego roztworu więcej niż 200 ml. tzn. nie wolno zastoso­wać dziennie dawki większej niż zawarta w jednym proszku). Przy cięższych stanach biegunkowych (toksykozie) leczenie musi być pro­wadzone w szpitalu. Polega ono na nawadnianiu dożylnym metodą kroplową roztworem elektrolitów i glukozy z dodatkiem związków za­sadowych (skład tzw. „kroplówki” zależy od wyników badań laborato­ryjnych). Kroplówki nawadniające u niemowląt najczęściej podłącza­ne są do żył skóry głowy.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.