AWDET CZYLI POWRÓT
WALKA TATARÓW KRYMSKICH O ZACHOWANIE TOŻSAMOŚCI NARODOWEJ I NIEPODLEGŁOŚCI PAŃSTWA PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ
Selim Chazbijewicz,
stron 357 + 36 ilustracji.
2001 rok
OPIS
ZNAKOMITA I TRUDNO DOSTĘPNA MONOGRAFIA O DZIEJACH TATARÓW KRYMSKICH.
Tatarzy, zarówno polsko-litewscy, jak i krymscy mają w dziejachkulturalnej i literackiej tradycji polskiej swoje trwałe, odrębne miejsce. Dotyczy to jednak odległych, siedemnastowiecznych czasów, zaś współczesne są nieznane polskiemu czytelnikowi. Starałem się wypełnić tę lukę i obiektywnie - w miarę swoich możliwości, na podstawie znanych mi źródeł i publikacji - odtworzyć polityczny los Tatarów krymskich w XIX i XX w. Siłą rzeczy znajdują się tu passusy mówiące o zupełnie nieznanych epizodach dwudziestowiecznej historii, o spltających się drogach Tatarów polskich, litewskich i krymskich, tragicznej pomyłce ideologicznej tych ostatnich - popełnionej w latach 1941-19* na bezdrożach II wojny światowej.
Spis treści:
Od Autora.............
Wstęp...............................
1. Problematyka badań..................
2. Dotychczasowy stan badań.....................
3. Uwagi o pisowni nazw, imion i nazwisk tatarskich.............
Rozdział pierwszy Od Złotej Ordy do Gułagów........................
1. Zarys dziejów Krymu do czasów osadnictwa tatarskiego...
2. Powstanie i upadek Złotej Ordy........................
3. Formowanie się etnosu Tatarów krymskich...............
Języki i grupy etniczne na Krymie...........................
Sytuacja społeczna, polityczna i kulturowa w chanacie krymskim...
Inkorporacja chanatu krymskiego do Imperium Rosyjskiego...
4. Krym i Tatarzy krymscy w latach 1783-1917..................
Tatarzy krymscy w Imperium Rosyjskim...................
Okres wojny krymskiej. Tatarzy w armii rosyjskiej........
5. Odrodzenie narodowe Tatarów krymskich..............
6. Tatarzy krymscy w latach 1914-1921............
7. Pomiędzy czerwoną gwiazdą a swastyką...................
Okres Tatarskiej ASRR........................
Projekt Żydowskiej Republiki Radzieckiej na Krymie..
Wojna i niemiecka okupacja............
8. Wysiedlenie i eksterminacja...........................
Rozdział drugi „Droga przez mękę", przetrwanie, odrodzenie.........
1. Geopolityczne konteksty deportacji.....................
2. Obrona substancji narodu (19*-1956)..............................
3. Powstanie tatarskiego ruchu narodowego (1956-1970)........
Sprawa Mustafy Dżemilewa.............................
Demonstracje, petycje, mityngi i inne formy „obywa*skiego nieposłuszeństwa".............
Procesy na Krymie i w Moskwie
Rozdział trzeci Walka i połowiczne zwycięstwo.......
1. Heroiczny okres walki o powrót na Krym...................
Współpraca z radziecką opozycją demokratyczną.............
Proces taszkiencki......................................................
Proces Mustafy Dżemilewa..........................
Sprawa Musy Mamuta.....................
2. Wysiedlenia Tatarów z Krymu......................
3. Wydarzenia w Moskwie........................
4. Obchody *. rocznicy powstania Krymskiej ASRR........
Rozdział czwarty Odpoczynek po długim marszu.......................
1. Zdobywanie przyczółka (1989-1991)...................
Fala repatriacji....................................................
Sytuacja etnicznej wspólnoty krymskotatarskiej w Azji Środkowej.......
Polityka narodowościowa władz ZSRR............................
W ramach tworzącej się niepodległej Ukrainy (1990-1991)...........
2. Relacje z organizacjami niepodległościowymi.........
3. Sytuacja polityczna na Krymie (1992-1997)..............
Wybory do Rady Najwyższej Republiki Krymu..............
Wybory prezydenckie na Krymie.............................
Stopniowa stabilizacja sytuacji politycznej..............................
4. Wewnętrzny kryzys polityczny w ruchu krymskotatarskim (1997-1999)......
Sprawa Imdat Banku..............................
Rozdział piąty Dziedzictwo kulturowe narodu krymskotatarskiego...... 1. Literatura i sztuka.....................................................
2. Organizacje i instytucje religijne.......
3. Emigracja polityczna
4. Współczesne organizacje mniejszości narodowych na Krymie
TATARZY KRYMSCY a Rosja Ukraina Polityka Rosji
