2001 rok
format: B5
stron 345
_________________________OPIS_________________________
Monografia porusza takie zagadniania jak: tabu językowe,
metoda badania tabu w dialektach, tabu pierwotne w gwarach polskich,
tabu nowożytne w gwarach polskich, eufemizmy w dialektach polskich,
funcje wyrazów tabu i i ch eufemizmów i inne.
Spis treści
Słowo wstępne........................................................................9
1. TABU JĘZYKOWE......................................................................13
1.1. Tabu językowe pierwotne i nowożytne...............................15
1.2. Tabu w dialektach — podjęcie tematu na tle stanu badań................19
2. METODA BADANIA TABU W DIALEKTACH................................23
2.1. Źródła wykorzystane w pracy.................................................23
2.2. Leksyka gwarowa eksponentem mentalności ludowej.......................25
2.3. Metody rozpoznawania tabu językowego w dialektach.....................27
2.4. Sposób prezentacji materiału gwarowego.................................30
3. TABU PIERWOTNE W GWARACH POLSKICH..............................33
3.1. W kręgu Boga......................................................................33
3.1.1. Bóg................................................................................33
3.1.2. Jezus...........................................................................35
3.1.3. Chrystus............................................................................38
3.1.4. Rany boskie....................................................................39
3.1.5. Krucyfiks...........................................................................39
3.1.6. Maryja...............................................................................40
3.1.7. Ksiądz.................................................................................41
3.1.8. Święty..........................................................................42
3.1.9. Sakrament............................................................................42
3.2. W kręgu demonów...............................................................44
3.2.1. Diabeł.............................................................................44
3.2.2. Duchy.......................................................................58
3.2.3. Bestia................................................................................60
3.2.4. Mara, mora, zmora.................................................63
3.2.5. Lewica..........................................................................64
3.2.6. Boginka........................................................................64
3.3. W kręgu czarów.................................................................65
3.3.1. Czary..............................................................................66
3.3.2. Czarownik....................................................................68
3.3.3. Czarownica..........................................................................69
3.4. W kręgu śmierci............................................... ...........73
3.4.1. Śmierć............................................................................73
3.4.2. Umieranie..............................................................................78
3.4.3. Pochówek................................................................................85
3.5. W kręgu chorób..........................................................87
3.5.1. Choroba.......................................................................87
3.5.2. Cholera..............................................................................90
3.5.3. Febra.........................................................................91
3.5.4. Epilepsja...............................................................................92
3.6. W kręgu przyrody..........................................................93
3.6.1. Piorun..............................................................................93
3.6.2. Chmura.......................................................................98
3.6.3. Niedźwiedź...................................................................98
3.6.4. Wilk......................................................................100
3.6.5. Zając...........................................................................101
3.6.6. Żaba.........................................................................104
3.6.7. Pszczoła.........................................................................105
3.6.8. Krowa........................................................................106
4. TABU NOWOŻYTNE W GWARACH POLSKICH...................111
4.1. W kręgu płci........................................................................111
4.1.1. Narządy płciowe.......................................................112
4.1.2. Narządy płciowe męskie...........................................113
4.1.3. Narządy płciowe żeńskie..............................................115
4.1.4. Miesiączka......................................................................116
4.1.5. Nagość...........................................................................119
4.1.6. Dziewictwo..................................................................120
4.1.7. Współżycie seksualne...................................................127
4.1.8. Małżeństwo i konkubinat................................................135
4.1.9. Kobieta prowadząca życie seksualne nie w małżeństwie...............137
4.1.10. Panna z dzieckiem...............................................146
4.1.11. Mężczyzna prowadzący życie seksualne nie w małżeństwie.......149
4.1.12. Ciąża........................................................................151
4.1.13. Poronienie.............................................................160
4.1.14. Poród.......................................................................163
4.1.15. Akuszerka...................................................................166
4.1.16. Skąd się biorą dzieci...................................................167
4.1.17. Dziecko nieślubne.....................................................170
4.1.18. Nieprawe pochodzenie............................................175
4.2. W kręgu nieczystości........................................................185
4.2.1. Siedzenie...............................................................186
4.2.2. Wydalanie............................................................191
4.2.3. Ustęp.....................................................................192
4.2.4. Nocnik.......................................................................194
4.2.5. Mocz i jego wydalanie................................................195
4.2.6. Kał i jego wydalanie.............................................197
4.2.7. Puszczanie gazów..................................................205
4.2.8. Wymioty......................................................................207
4.2.9. Insekty......................................................................209
4.3. W kręgu przywar i przewinień..........................................212
4.3.1. Głupota.......................................................................213
4.3.2. Obłęd.................................................................213
4.3.3. Kłamstwo...........................................................214
4.3.4. Pijaństwo..............................................................215
4.3.5. Kradzież...................................................................216
4.3.6. Zabójstwo.................................................................218
4.3.7. Bicie............................................................................220
4.3.8. Więzienie...............................................................221
5. LEPSZE LUB INNE — O EUFEMIZMACH W DIALEKTACH POLSKICH.................
5.1, Zamiana na lepsze.........................................................224
5.1.1. Leksykalne wykładniki wartości pozytywnych................224
5.1.2. Zdrobnienia............................................................231
5.2. Zamiana na inne.........................................232
5.2.1. Ucieczka od właściwego brzmienia..............................232
5.2.2. Zaimki.....................................................................235
5.2.3. Uniewinniająca zwyczajność..................................236
5.2.4. Znaki ludowego obyczaju.............................................241
5.2.5. Leksykalne wykładniki wartości negatywnych....................242
5.2.6. Zgrubienia...................................................................244
6. I UNKCJE WYRAZÓW TABU I ICH EUFEMIZMÓW..........245
6.1. Nominacja............................................245
6.1.1. Wulgaryzmy..................
6.1.2. Formuły neutralizujące...............................................248
GWARY JEZYK LUDOWY TABU JĘZYKOWE Seks Magia Czary Diabeł Wulgaryzmy
