Psychozy i zaburzenia psychotyczne

Psychozy i zaburzenia psychotyczne jest to grupa poważnych cho­rób psychicznych, charakteryzujących się zaburzeniami funkcji poz­nawczych, głównie spostrzegania i myślenia (omamy, urojenia, rozkojarzenia) oraz zaburzeniami emocjonalno-motywacyjnymi (depres­ja, mania, autyzm), a często również zaburzeniami świadomości, któ­re w znaczący sposób utrudniają choremu prawidłowe funkcjonowa­nie społeczne.

Wyróżnia się dwie grupy psychoz: 1) psychozy endogenne, obejmujące schizofrenię i psychozy afektywne, oraz 2) psychozy egzogenne spowodowane różnymi czynnikami zewnątrzpochodnymi.

Psychozy endogenne

Przyczyny tych chorób, jak dotąd, nie są ustalone. Nie wykryto bo­wiem jeszcze określonego podłoża somatyczno-biologicznego ani też nie udowodniono, że są one wywołane wyłącznie czynnikami psycho­gennymi. Coraz częściej uważa się je za przejaw zmniejszonej biolo­gicznej wydolności mózgu, uwarunkowanej najprawdopodobniej defek­tem o podłożu genetycznym.

Schizofrenia. Objawy tej choroby zależą w dużej mierze od wieku chorego, w jakim pojawia się choroba. W wieku przedszkol­nym dominuje stopniowo narastająca obojętność uczuciowa (tzw. chłód uczuciowy) i izolacja od otoczenia oraz równoczesne zmniejsza­nie się zainteresowania zdarzeniami zachodzącymi w otoczeniu dziec­ka. Pojawiają się też zaburzenia mowy o różnym charakterze, np. two­rzenie własnych, dziwacznych słów (neologizmów), powtarzanie pytań (echolalia), powtarzanie tych samych słów i zdań na różne pytania (perseweracje), mówienie o sobie w drugiej osobie itp. Do zaburzeń tych mogą dołączyć się stereotypie ruchowe, tj. pod­skakiwanie, chodzenie na palcach, trzepotanie rękami. Rozwój umys­łowy dziecka zwykle ulega zahamowaniu lub nawet regresji, tak że trudno odróżnić je od dzieci upośledzonych umysłowo, gdy choroba trwa dłużej.

W wieku szkolnym coraz wyraźniej uwidacznia się chłód uczuciowy, nawet w stosunku do najbliższych osób, izolowanie się od kontaktów z rówieśnikami i zamykanie się we własnym, często urojo­nym świecie (a u t y z m), interesowanie się problematyką oderwaną od rzeczywistości itd. Na tle tych objawów, pogłębiających się stopniowo, pojawiają się okresowo zaostrzenia psychotyczne w postaci zespołu paranoidalnego — dominują w nim urojenia, tj. fałszywe sądy o treści prześladowczej lub wielkościowej, nie poddające się korekcie mimo rzeczowych argumentów i przekonywania, a także omamy, głównie wzrokowe i słuchowe (doznania zmysłowe powstające bez ża­dnego bodźca, połączone z głębokim przekonaniem o realnym ich ist­nieniu). Zaostrzenia mogą mieć też charakter zahamowania ru­chowego (katatonia hipokinetyczna) lub silnego pobu­dzenia psychoruchowego (katatonia hiperkinetyczna), a także mogą przybierać postać błazeńskiego zachowania z dzi­wacznymi wybuchami śmiechu lub agresji, wulgarnymi wyzwiskami (hebefrenia).

Leczenie schizofrenii u dzieci, podobnie jak u dorosłych, polega głównie na stosowaniu odpowiednich leków. Wyniki psychote­rapii są jak dotąd, nietrwałe. Stosowane leki należą do grupy tzw. neuroleptyków, które mają wybiórczy wpływ na procesy psychiczne, działając antypsychotycznie (znoszą omamy i urojenia) i uspokajająco (znoszą stany pobudzenia psychoruchowego). O rodzaju leków i ich dawkach decyduje wyłącznie psychiatra dziecięcy, pod opieką którego dziecko powinno być od momentu pojawienia się pierwszych objawów choroby. Wyniki leczenia w dużej mierze zależą od osobowości dziec­ka przed chorobą oraz od wieku, w jakim dziecko zachorowało. Im później pojawią się objawy schizofrenii, tym łatwiej następuje remisja, czyli ustąpienie objawów chorobowych i powrót do normalnego życia. W przypadkach wczesnej schizofrenii 40 – 60% dzieci nie wykazuje poprawy stanu psychicznego, a nawet następuje u nich wyraźne po­garszanie funkcjonowania i przystosowania społecznego.

Psychoza afektywna lub maniakalno-depresyjna albo cyklofre­nia charakteryzuje się dwufazowością, tj. naprzemiennym wy­stępowaniem stanów depresji i manii z rozmaicie długą prze­rwą (remisją) między nimi. U dzieci w początkowym okresie choro­by może być tylko jedna faza (częściej stan depresyjny). W fazie depresyjnej góruje obniżony nastrój, niepokój ruchowy, lęk i myś­li samobójcze, nie ma natomiast spowolnienia ruchowego i głębokiego poczucia winy, jakie cechują depresję u dorosłych. W fazie ma­niakalnej występuje wzmożony napęd, nieuzasadniony optymizm (euforia), nadmierne gadulstwo i gonitwa myśli ze znaczną prze- rzutnością uwagi, brakiem snu i niechęcią do jedzenia.

Leczenie psychozy afektywnej polega na podawaniu odpowied­nich dla danej fazy leków, ściśle dawkowanych wg zalecenia przez psychiatrę zajmującego się młodzieżą (psychozy afektywne bowiem po­jawiają się dopiero w okresie dorastania), pod którego opieką chory powinien być stale, nawet w okresach remisji, czyli niewystępowania objawów choroby. Rokowanie jest bardzo ostrożne, bo okresy re­misji mogą być coraz krótsze, a fazy depresji i manii — coraz dłuższe.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.